Transnationaal ondermijningsbeeld Europa

Strategisch onderzoek naar transnationale georganiseerde criminaliteit in Europa.

In opdracht van het Strategisch Kennis Centrum Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit (SKC) – onderdeel van het Ministerie van Justitie & Veiligheid – is ACV Research betrokken geweest bij het opstellen van het Transnationale Ondermijningsbeeld Zuid- en Noordwest-Europa. Deze publicatie in de Grenzeloos-reeks richt zich op transnationale georganiseerde criminaliteit in relatie tot Nederland.

Transnationale Ondermijningsbeeld Europa

In deze studie staat georganiseerde criminaliteit vanuit, binnen en richting Europa centraal. Daarbij wordt gekeken naar zowel legale als illegale stromen en de rol van criminele netwerken daarin. Het overzicht biedt een historisch, geografisch en criminologisch beeld van de georganiseerde criminaliteit tussen Europese landen en Nederland over een periode van circa dertig jaar.

• Europa als knooppunt in het mondiale criminele landschap

De studie laat zien dat Zuid- en Noordwest-Europa een centrale positie inneemt als bron-, doorvoer- en bestemmingsregio voor georganiseerde criminaliteit. Criminele netwerken opereren grensoverschrijdend en maken gebruik van logistieke infrastructuren, financiële systemen en digitale technologieën. In de studie wordt getoond dat georganiseerde criminaliteit in Zuid- en Noordwest-Europa zich steeds flexibeler en internationaler organiseert. Traditionele hiërarchische structuren maken plaats voor dynamische netwerken die zich richten op uiteenlopende criminele markten.

– Regionale verschillen en samenhang

De studie besteedt specifiek aandacht aan verschillen en samenhang binnen Europa. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen ontwikkelingen in Zuid-Europa en West-/Noordwest-Europa. Waar in Zuid-Europa meer traditionele, hiërarchische netwerken zichtbaar zijn, kenmerkt West-/Noordwest-Europa zich door hoog georganiseerde, technologisch ondersteunde criminele samenwerkingsverbanden.

De regio Oost-Europa krijgt in deze studie geen afzonderlijke behandeling. Voor deze regio verscheen eerder al het afzonderlijke Transnationaal Ondermijningsbeeld Oost-Europa, waarop deze publicatie voortbouwt en aanvult.

– Nieuwe inzichten in een veranderend crimineel landschap

Een belangrijke bevinding is dat technologische ontwikkelingen, zoals versleutelde communicatie en digitale financiële constructies, een steeds grotere rol spelen in de werkwijze van criminele netwerken. Daarnaast blijven corruptie en witwassen essentiële instrumenten om illegale activiteiten te faciliteren en te verankeren in de legale economie.

Met deze publicatie biedt het SKC een verdiepend inzicht in de manier waarop georganiseerde criminaliteit zich binnen Europa ontwikkelt en hoe deze ontwikkelingen Nederland raken. Daarmee draagt de studie bij aan een beter begrip van de internationale verwevenheid van ondermijnende criminaliteit en ondersteunt zij de verdere strategievorming en aanpak daarvan.